You are here: Start Aktualności Z diecezji Ingres Księdza Biskupa

LSO Diecezja Gliwicka

Nowości w serwisie

Ingres Księdza Biskupa

Share

herbW sobotę 28 stycznia 2012 r. o godzinie 11.00 odbędzie się uroczysty ingres ks. biskupa Jana Kopca, nowego Biskupa Gliwickiego, do katedry Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Gliwicach. W życiu każdej diecezji takie wydarzenie należy do historycznych i niezwykle uroczystych. Do udziału w tym święcie naszej diecezji i modlitwy za Księdza Biskupa zaproszeni jesteśmy wszyscy - także ministranci i lektorzy. 

Czym jest ingres biskupa do katedry (ks. kan. Maciej Staszak, ceremoniarz archidiecezji lubelskiej)

- Rozpoczęcie przez nowo mianowanego biskupa diecezjalnego posługi w diecezji odbywa się w czasie uroczystego wprowadzenia (ingresu) do kościoła katedralnego. Dlaczego wybierany jest ten właśnie kościół?

– Kościół katedralny to kościół, w którym znajduje się katedra biskupia – miejsce zarezerwowane dla biskupa. Ma ona przypominać biskupowi, że jest powołany do tego, aby służyć braciom, a nie aby jemu służono, ale także jest znakiem jedności w wierze Kościoła partykularnego zgromadzonego wokół biskupa, który wypełniając zadania nauczyciela, kapłana i pasterza prowadzi lud Boży do Królestwa niebieskiego. Początkowo katedra biskupia miała formę krzesła znajdującego się na podwyższeniu, które zajmował jedynie biskup, a słowo „katedra” odnosiło się jedynie do tego miejsca. Katedra biskupia znajdowała się w kościele biskupim i była z nim nierozerwalnie związana. Dlatego też kościół ten często nazywano „ecclesia matrix” lub „ecclesia mater” (kościół matka, macierzysty, założycielski). Z czasem słowo „katedra” straciło znaczenie i zaczęto odnosić je do kościoła biskupiego, a w odniesieniu do katedry biskupiej zaczęto używać określenia „tron”. W 1968 r. Stolica Apostolska postanowiła, że katedra biskupia nie powinna przypominać tronu, ale nie należy zmieniać tego, co stanowi zabytek. W swojej prostej formie ma być miejscem, z którego biskup będzie dobrze widziany przez wiernych i będzie jasne, że rzeczywiście przewodniczy wspólnocie wiernych.

Kościół katedralny z katedrą biskupią jako „matką i głową wszystkich kościołów diecezji”, jest centralnym miejscem celebracji, którym przewodniczy biskup. To w tym kościele celebrowana jest Liturgia w uroczyste dni roku liturgicznego, udzielane są święcenia, poświęca się olej Krzyżma i błogosławi olej chorych, a także odbywają się najważniejsze wydarzenia w życiu Kościoła partykularnego, jak: synod, przyjęcie nowego biskupa czy jego pogrzeb. Zwykle w jego podziemiach pochowani są zmarli biskupi diecezjalni, zaś co roku w diecezji obchodzi się święto poświęcenia kościoła katedralnego. Z kościoła katedralnego powinien płynąć przykład zachowania przepisów, dokumentów i ksiąg liturgicznych, odnoszących się do sposobu sprawowania liturgii, a także do urządzenia i wystroju kościołów.

– W swojej diecezji posługę biskup rozpoczyna od ingresu, czyli pierwszego uroczystego wejścia do kościoła katedralnego. Skąd wywodzi się ten zwyczaj?

– Zwyczaj odbywania ingresu wywodzi się z praktyki prawa rzymskiego. Według niego wejście do budowli, czy posiadłości oznaczało wejście w jej posiadanie, możliwość zarządzania i dysponowania nią. Taki ingres wymagał również przedstawienia się ludowi oraz zakomunikowania programu działania. Zwyczaj ingresu, który był praktykowany w Cesarstwie Rzymskim, wywarł wpływ na ceremonie związane z obejmowaniem i sprawowaniem zarówno władzy świeckiej, jak i rozpoczęciem posługi przez biskupa w diecezji. W Kościele do dzisiaj pozostał zwyczaj ingresu, czyli jak nazywa go „Caeremoniale Episcoporum”, przyjęcia biskupa w jego kościele katedralnym. Poszczególne części liturgii związanej z objęciem diecezji przez biskupa wymownie uświadamiają, że nowy biskup rozpoczyna pełnienie swojej posługi, której głównymi zadaniami jest głoszenie słowa Bożego (nauczanie), celebrowanie liturgii (uświęcanie) oraz prowadzenie ludu Bożego do zbawienia (pasterzowanie).

– Czym wyznaczony jest początek posługi biskupa w diecezji?

– Według wymagań norm prawa kanonicznego, zgodnie z tradycją oraz teologią, początek posługi biskupa w diecezji rozpoczyna się celebracją Mszy św. Nowo mianowany biskup przewodniczy Liturgii sprawowanej razem z innymi biskupami, na znak jedności Kolegium Apostolskiego, a także z prezbiterami, którzy są najbliższymi współpracownikami biskupa w wypełnianiu zadań związanych z jego posługą. Na początku Eucharystii odbywają się obrzędy związane z ingresem. Należą do nich: odczytanie listu apostolskiego i zajęcie katedry biskupiej.

– Co oznaczają obrzędy mające miejsce podczas ingresu?

– Pierwszy obrzęd ma znaczenie kanoniczne. Biskup podejmuje swoje zadania w diecezji w imieniu Chrystusa z mandatu Biskupa Rzymu, przez którego jest posłany. Dlatego po przybyciu do swojej diecezji ma obowiązek przedstawienia wobec kolegium konsultorów pisma apostolskiego, na mocy którego Papież powierza mu wszelką władzę zwyczajną, własną i bezpośrednią, jaka jest wymagana do pełnienia pasterskiego urzędu (KPK kan. 381) w Kościele partykularnym. Odczytanie dokumentu odbywa się w obecności kanclerza kurii, którego zadaniem jest sporządzenie protokółu, a także zgromadzonych na liturgii wiernych, którzy są reprezentacją ludu Bożego diecezji. Odpowiadając na decyzję Papieża i wyrażając radość z nowego Pasterza, po odczytaniu pisma apostolskiego, wierni oddają cześć Bogu w Trójcy Jedynemu słowami: Bogu niech będą dzięki oraz śpiewem Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi Świętemu.

– Dlaczego jest to istotny moment w liturgii?

– Od tego momentu nowo ustanowiony biskup posiada pełne prawo, do tego, aby w kościele katedralnym zająć należące do niego miejsce – katedrę biskupią, znak jego władzy nauczycielskiej, kapłańskiej i pasterskiej oraz znak jedności wyznawców tej samej wiary. Jak czytamy w „Dekrecie o pasterskich zadaniach biskupów”, biskup posiadając pełnię kapłaństwa jest następcą Apostołów postawionym przez Ducha Świętego, jako pasterz. Chrystus bowiem dał Apostołom oraz ich następcom nakaz i władzę, by nauczali wszystkie narody, uświęcali ludzi w prawdzie oraz obejmowali ich troską pasterską. Z tej racji biskup stał się przez Ducha Świętego, który został mu dany, prawdziwym i autentycznym nauczycielem wiary, kapłanem i pasterzem. I to z tej racji biskupowi należy się szacunek oraz posłuszeństwo. Po zajęciu przez biskupa katedry wyrazy czci i szacunku (homagium) składają mu jego najbliżsi współpracownicy: biskupi pomocniczy, przedstawiciele duchowieństwa (prezbiter i diakon), osoby życia konsekrowanego i wierni świeccy. Podczas ingresu duże znaczenie ma także błogosławieństwo, jakiego udziela nowy biskup zgromadzonemu Kościołowi.